-----------------------------
Τι είναι ο μεταβολισμός και γιατί πρέπει να τον παρακολουθούμε με σχολαστικότητα;

Όλοι οι οργανισμοί, ανάμεσά τους και ο ανθρώπινος, για να διατηρηθούν στη ζωή και να επιτελέσουν τις διάφορες λειτουργίες τους μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια.

Αυτή η διαδικασία, με τη βοήθεια του οξυγόνου, γίνεται μέσα στα κύτταρα, δηλαδή σε κάποια οργανίδια που ονομάζονται μιτοχόνδρια και τα οποία αποτελούν στην ουσία το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Εκτός όμως από την ενέργεια παράγονται και κάποιες άλλες ουσίες, οι "ελεύθερες ρίζες οξυγόνου" (ΕΡΟ) που κατά κάποιο τρόπο είναι τα "καυσαέρια" αυτών των δραστηριοτήτων του οργανισμού μας και οι οποίες είναι ιδιαίτερα τοξικές αν συγκεντρωθούν σε μεγάλες ποσότητες στο σώμα μας.

Ο οργανισμός μας, προσπαθεί μέσω των αντιοξειδωτικών ουσιών, δηλαδή της φυσικής άμυνας που διαθέτει να απομακρύνει αυτά τα τοξικά κατάλοιπα.

Αν όμως ο οργανισμός δεν τα καταφέρει τότε οι ΕΡΟ καταστρέφουν, "κομματιάζουν" τα κύτταρά μας με αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών και παθολογικών καταστάσεων.

Υποστηρίζεται ότι αν ήταν δυνατό αμέσως μετά τη δημιουργία τους να αφαιρούνται από τον οργανισμό οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου δεν θα αρρωσταίναμε ούτε θα γερνούσαμε σχεδόν ποτέ.

Από τα παραπάνω προκύπτει ένα βασικό ερώτημα:

-Πως μπορούμε να παρακολουθούμε και να προστατεύουμε το μεταβολισμό μας ώστε να αποφεύγουμε ή να αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά τις ασθένειες και τις υπόλοιπες δυσάρεστες καταστάσεις;

Απάντηση

Καταρχάς πρέπει να εκτιμηθεί εργαστηριακά με αιματολογικές εξετάσεις

1) ο αριθμός των τοξικών κατάλοιπων δηλαδή των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (dROMs) και

2) το επίπεδο της άμυνας του οργανισμού δηλαδή των αντιοξειδωτικών ουσιών (BAP).

Στη συνέχεια έχοντας σαν βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων πρέπει να γίνεται η ταυτοποίηση του μεταβολικού προφίλ του εξεταζόμενου.

Μέσω των εξετάσεων, συνήθως βελτιώνονται εξαιρετικά πρώτον οι συνθήκες αντιμετώπισης των ασθενειών που ήδη έχουν εκδηλωθεί στον κάθε άνθρωπο και δεύτερον οι συνθήκες πρόληψης πολλών παθολογικών καταστάσεων.

Οι εξετάσεις αυτές, η ερμηνεία τους και η επακόλουθη καθοδήγηση πρέπει, σύμφωνα με τα παραπάνω, να γίνονται σε όλες τις ηλικίες τόσο στα παιδιά όσο και στους μεγάλους.

Ένα παράδειγμα που δείχνει χαρακτηριστικά τι σημαίνει η οξείδωση για το μεταβολισμό είναι αυτό με το μήλο: όταν αφήνουμε ένα καθαρισμένο μήλο για λίγη ώρα εκτεθειμένο στον αέρα τότε αυτό ‘’μαυρίζει’’ επειδή ‘’καταστρέφεται’’ από το οξυγόνο, δηλαδή τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (ΕΡΟ).

Το ίδιο συμβαίνει σε κάθε κύτταρο του ανθρώπινου οργανισμού που ‘’βομβαρδίζεται’’ καθημερινά με περισσότερες από 10.000 ΕΡΟ. Αυτή είναι λοιπόν η οξείδωση.

Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο "Μεταβολισμός και Οξείδωση, ένα από τα μυστικά της ζωής", Δρ Δημήτριος Ζ. Ψυρρόπουλος (τηλ: 6944-372-956), Εκδόσεις Copy City, Θεσσαλονίκη, 2012.

Στη σύγχρονη Ιατρική Μονάδα Μελέτης Μεταβολισμού και Οξείδωσης - MUMS παρακολουθείται ο μεταβολισμός και προσφέρεται πλήρης κάλυψη με οδηγίες και θεραπευτική – διατροφική καθοδήγηση (Θεσσαλονίκη, Κλεάνθους 16, τηλεφωνικό κέντρο επικοινωνίας – πληροφοριών - ραντεβού 2310 94 40 50).

Σε ‘’δύσκολες’’ περιπτώσεις διερευνάται και ο μοριακός μεταβολισμός των τριών βασικών συστατικών όλων των οργανισμών δηλαδή των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπιδίων (proteomics, glycomics, lipidomics).

Πληροφορίες:

-2310 94 40 50
-6983 85 78 23
-www.kardiologika.blogspot.com
-www.medecinalnature.blogspot.com
-www.mus-metabolism.blogspot.com
-e-mail:
metabolism.mums@gmail.com

Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2012

Οξειδωτικό Στρες: Η σημασία του στην παθογένεια του Σακχαρώδους Διαβήτη


Ζαγκανίκα Σοφία , MD
Τα τελευταία χρόνια ένα νέο πεδίο έρευνας που έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον στον τομέα της ιατρικής και αφορά το ρόλο των ελευθέρων ριζών οξυγόνου στην παθογένεια διαφόρων νοσημάτων, όπως του Σακχαρώδους Διαβήτη, μιας νόσου η οποία παρουσιάζει εκπληκτικά αυξανόμενη νοσηρότητα και θνησιμότητα στις σύγχρονες, προηγμένες, κοινωνίες. 

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια μεταβολική ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία) και διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης. Πιο συγκεκριμένα το σώμα δεν παράγει (ελαττωμένη έκκριση) ή δεν χρησιμοποιεί σωστά την ινσουλίνη (ινσουλινοαντίσταση).

Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας. Παίζει κύριο ρόλο στο μεταβολισμό (στη διαχείριση) των συστατικών της τροφής, δηλαδή των λιπών, των πρωτεϊνών και κυρίως των υδατανθράκων (όπως είναι η γλυκόζη). Μπορεί κανείς να πει πως η ινσουλίνη είναι ένα είδος «θυρωρού»: Επιτρέπει στη γλυκόζη που έχει απορροφηθεί από τις τροφές (και κυκλοφορεί στο αίμα) να μπει μέσα στα κύτταρα των διαφόρων οργάνων. Έτσι η γλυκόζη αφενός φεύγει από την κυκλοφορία (οπότε δεν αθροίζεται στο αίμα) και αφετέρου μέσα στα κύτταρα συμμετέχει σε απαραίτητες αντιδράσεις με κυριότερο σκοπό την παραγωγή ενέργειας. Όταν η ινσουλίνη λείπει, εμείς μετράμε πολλή γλυκόζη στο αίμα, αλλά τα κύτταρα των οργάνων μένουν χωρίς «καύσιμα».
Ο διαβήτης κατά ένα μέρος του έχει κληρονομικό χαρακτήρα, αλλά δυστυχώς, αυτό το σκέλος δεν μπορεί να ελεγχθεί, τουλάχιστον ακόμα. Πέρα από την κληρονομικότητα υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που βοηθούν στην εκδήλωση, αλλά και την εξέλιξή της νόσου. Οι παράγοντες αυτοί είναι η διατροφή, η κακή ορμονική λειτουργία κυρίως της κορτιζόλης, η παχυσαρκία, η έλλειψη άσκησης, η χρόνια φλεγμονή αλλά και το οξειδωτικό στρες.

Το οξειδωτικό στρες και οι κύριοι εκπρόσωποί του, δηλαδή οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου είναι η νούμερο ένα αιτία καταστροφής των περιοχών του παγκρέατος (β- κύτταρα) που παράγεται η ινσουλίνη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει ικανή ποσότητα ινσουλίνης, αλλά και να μην απελευθερώνεται όταν αυτή χρειάζεται με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει σωστή διαχείριση της γλυκόζης. 

Από μελέτες των τελευταίων ετών αποδεικνύεται ότι στον σακχαρώδη διαβήτη, υπάρχει αφενός μεν αυξημένη παραγωγή ελευθέρων ριζών αφετέρου δε μειωμένη αδρανοποίησή τους( από τα αντιοξειδωτικά), προκαλώντας οξειδωτικό στρες. Μάλιστα η ύπαρξη αυξημένων επιπέδων οξειδωτικού στρες στον σακχαρώδη διαβήτη  επιτείνει τη φθορά κυττάρων και συμμετέχει στην πρόκληση επιπλοκών (αγγειοπάθεια) στα μάτια και τα νεφρά αλλά και στα μεγάλα αγγεία, όπως της καρδιάς και του εγκεφάλου. Αποτέλεσμα αυτών είναι να εμφανίζονται στεφανιαία νόσος, εγκεφαλικά επεισόδια, νεφρική ανεπάρκεια, νευροπάθεια, καταρράκτης σε μεγάλη συχνότητα στους διαβητικούς ασθενείς.

Επομένως, ο έλεγχος των επιπέδων του οξειδωτικού στρες στον διαβητικό ασθενή είναι εξέταση καίριας σημασίας για την πρόληψη βλάβης στα αγγεία, αλλά και την παρακολούθηση της πορείας των διαβητικών επιπλοκών και την έγκαιρη αντιμετώπισή τους. Επίσης με βάση τα αποτελέσματα των μετρήσεων γίνεται σχεδιασμός προσωπικού προγράμματος αντιοξειδωτικής διατροφής, με σκοπό τη ρύθμιση του σακχάρου αίματος, αλλά και την πρόληψη των ανωτέρω επιπλοκών.