-----------------------------
Τι είναι ο μεταβολισμός και γιατί πρέπει να τον παρακολουθούμε με σχολαστικότητα;

Όλοι οι οργανισμοί, ανάμεσά τους και ο ανθρώπινος, για να διατηρηθούν στη ζωή και να επιτελέσουν τις διάφορες λειτουργίες τους μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια.

Αυτή η διαδικασία, με τη βοήθεια του οξυγόνου, γίνεται μέσα στα κύτταρα, δηλαδή σε κάποια οργανίδια που ονομάζονται μιτοχόνδρια και τα οποία αποτελούν στην ουσία το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Εκτός όμως από την ενέργεια παράγονται και κάποιες άλλες ουσίες, οι "ελεύθερες ρίζες οξυγόνου" (ΕΡΟ) που κατά κάποιο τρόπο είναι τα "καυσαέρια" αυτών των δραστηριοτήτων του οργανισμού μας και οι οποίες είναι ιδιαίτερα τοξικές αν συγκεντρωθούν σε μεγάλες ποσότητες στο σώμα μας.

Ο οργανισμός μας, προσπαθεί μέσω των αντιοξειδωτικών ουσιών, δηλαδή της φυσικής άμυνας που διαθέτει να απομακρύνει αυτά τα τοξικά κατάλοιπα.

Αν όμως ο οργανισμός δεν τα καταφέρει τότε οι ΕΡΟ καταστρέφουν, "κομματιάζουν" τα κύτταρά μας με αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών και παθολογικών καταστάσεων.

Υποστηρίζεται ότι αν ήταν δυνατό αμέσως μετά τη δημιουργία τους να αφαιρούνται από τον οργανισμό οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου δεν θα αρρωσταίναμε ούτε θα γερνούσαμε σχεδόν ποτέ.

Από τα παραπάνω προκύπτει ένα βασικό ερώτημα:

-Πως μπορούμε να παρακολουθούμε και να προστατεύουμε το μεταβολισμό μας ώστε να αποφεύγουμε ή να αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά τις ασθένειες και τις υπόλοιπες δυσάρεστες καταστάσεις;

Απάντηση

Καταρχάς πρέπει να εκτιμηθεί εργαστηριακά με αιματολογικές εξετάσεις

1) ο αριθμός των τοξικών κατάλοιπων δηλαδή των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (dROMs) και

2) το επίπεδο της άμυνας του οργανισμού δηλαδή των αντιοξειδωτικών ουσιών (BAP).

Στη συνέχεια έχοντας σαν βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων πρέπει να γίνεται η ταυτοποίηση του μεταβολικού προφίλ του εξεταζόμενου.

Μέσω των εξετάσεων, συνήθως βελτιώνονται εξαιρετικά πρώτον οι συνθήκες αντιμετώπισης των ασθενειών που ήδη έχουν εκδηλωθεί στον κάθε άνθρωπο και δεύτερον οι συνθήκες πρόληψης πολλών παθολογικών καταστάσεων.

Οι εξετάσεις αυτές, η ερμηνεία τους και η επακόλουθη καθοδήγηση πρέπει, σύμφωνα με τα παραπάνω, να γίνονται σε όλες τις ηλικίες τόσο στα παιδιά όσο και στους μεγάλους.

Ένα παράδειγμα που δείχνει χαρακτηριστικά τι σημαίνει η οξείδωση για το μεταβολισμό είναι αυτό με το μήλο: όταν αφήνουμε ένα καθαρισμένο μήλο για λίγη ώρα εκτεθειμένο στον αέρα τότε αυτό ‘’μαυρίζει’’ επειδή ‘’καταστρέφεται’’ από το οξυγόνο, δηλαδή τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (ΕΡΟ).

Το ίδιο συμβαίνει σε κάθε κύτταρο του ανθρώπινου οργανισμού που ‘’βομβαρδίζεται’’ καθημερινά με περισσότερες από 10.000 ΕΡΟ. Αυτή είναι λοιπόν η οξείδωση.

Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο "Μεταβολισμός και Οξείδωση, ένα από τα μυστικά της ζωής", Δρ Δημήτριος Ζ. Ψυρρόπουλος (τηλ: 6944-372-956), Εκδόσεις Copy City, Θεσσαλονίκη, 2012.

Στη σύγχρονη Ιατρική Μονάδα Μελέτης Μεταβολισμού και Οξείδωσης - MUMS παρακολουθείται ο μεταβολισμός και προσφέρεται πλήρης κάλυψη με οδηγίες και θεραπευτική – διατροφική καθοδήγηση (Θεσσαλονίκη, Κλεάνθους 16, τηλεφωνικό κέντρο επικοινωνίας – πληροφοριών - ραντεβού 2310 94 40 50).

Σε ‘’δύσκολες’’ περιπτώσεις διερευνάται και ο μοριακός μεταβολισμός των τριών βασικών συστατικών όλων των οργανισμών δηλαδή των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπιδίων (proteomics, glycomics, lipidomics).

Πληροφορίες:

-2310 94 40 50
-6983 85 78 23
-www.kardiologika.blogspot.com
-www.medecinalnature.blogspot.com
-www.mus-metabolism.blogspot.com
-e-mail:
metabolism.mums@gmail.com

Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2012

ΣΠΙΡΟΥΛΙΝΑ-Η τροφή Θαύμα

Ζαγκανίκα Σοφία, MD

Πρόκειται να γίνει κατανοητό παρα κάτω γιατί το μικροσκοπικό αυτό φύκι θεωρούνταν και θεωρείται τροφή και όχι συμπλήρωμα διατροφής.
Είναι γιατί από παλιά ήταν γνωστό στους Ιθαγενέις της Κεντρικής Αμερικής σαν βασικό συστατικό της διατροφής τους και αυτό όχι τυχαία, γιατί όπως σήμερα πλέον έχει αποδειχθεί η σπιρουλίνα είναι περιέχει υψηλής συγκέντρωσης και ποιότητας πρωτείνη, ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες, μεταλλικά στοιχεία σπάνιας ποιότητας λιπαρές ουσίες απαραίτητες για τον νευρικό ιστό κ.ά.
Ενδιαφέρουσα είναι η δράση της πάνω στον ιό του AIDS του οποίου φάινεται να αναστέλλει την λειτουργία.
Το κύριο ακόμα πλεονέκτημα της είναι ότι οι βιταμίνες της και τα μεταλλικά άλατά της σαν πηγή δεν είναι συνθετικά αλλά 100% φυσικά και σε καμμία περίπτωση δεν περιέχουν τοξικά κατάλοιπα.

Η ΤΡΟΦΗ

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως η Σπιρουλίνα είναι ένα μικροσκοπικό νηματώδες κυανοπράσινο μικροφύκος (microalgae) του γλυκού νερού που όμως μπορεί να αναπτυχθεί και στο θαλασσινό. Επιστημονικότερα ανομάζεται arthrospira (Αρθροσπείρα) και ανήκει στα κυανοβακτήρια.
Εκ πρώτοις εντυπωσιάζει με το βαθύ πράσινο χρώμα της το οποίο τονίζει τα μέρη που ευδοκιμεί και τα χαρακτηρίζει. Το χρώμα αυτό το οφείλει σε μιά χρωστική, την πρωτείνη φυκοκυανίνη που είναι ισχυρό ανιοξειδωτικό αλλά και την χλωροφύλλη ουσία γνωστή που χαρακτηρίζει τα φυτά και που είναι δέκτης ισχυρής ηλιακής ενέργειας.
Από διατροφική άποψη αποτελεί την πλουσιότερη σε πρωτείνη "πράσινη τροφή".
Περιέχει 5% λιπαρά χωρίς καθόλου χοληστερόλη, ένα μεγάλο ποσοστό των οποίων βρίσκεται σε μορφή των απαραίτητων για την υγεία ω-6-λιπαρών οξέων, κυριώς λινολεικών και γ-λινολενικού οξέος.

Είναι εκπληκτικό πράγματι, πώς ένας τόσο μικρός οργανισμός, μπορεί να κρύβει τόσες πολλές βιταμίνες και τόσα άλλα στοιχεία, και μάλιστα στην ιδανική αναλογία για τον ανθρώπινο οργανισμό, ώστε δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως πρόκειται για "θαύμα της φύσης δώρο στον άνθρωπο".

ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ

  • Εχει 60-70% περιεκτικότητα σε πρωτείνη (ενδεικτικά αναφέρεται η περιεκτικότητα σε πρωτείνη άλλων τροφών, όπως η σόγια 35%, σκόνη γάλακτος 35%, κρέας 15-25%, αυγά 12%, δημητριακά 8-14%).
  • Η περιεκτικότητά της σε βιταμίνη Β12 είναι 2-6 φορές περισσότερη από το ωμό βοδινό συκώτι
  • περιέχει 58 φορές περισσότερο σίδηρο από το ωμό σπανάκι και 28 φορές παρισσότερο από το ωμό βοδινό συκώτι
  • Είναι 3 φορές περισσότερο πλούσια σε βιταμίνη Ε από το ωμό φύτρο σιταριού και εχει 49% καλυτερη απορρόφηση από την συνθετική βιταμίνη Ε
  • 25 φορές υψηλότερη περιεκτικότητα β-καροτίνης από ότι τα ωμά καρότα
  • Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα της είναι τρεις φορές περισσότερα από ότι στο λάδι νυχτολούλουδου
  • Η περιεκτικότητά της σε χλωροφύλλη είναι 5-30 φορές υψηλότερη από τον σπόρο άλφα-άλφα, το σταρόχορτο και το κριθαρόχορτο.
ΠΑΛΙΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ
 
Υπάρχουν αναφορές ότι είχε ευρεία χρήση στο διαιτολόγιο των Αζτέκων στο Μεξικό εδώ και 400 χρόνια.
Στις μέρες μας αποτελεί τροφή της φυλής kanembu στην περιοχή της λίμνης Τσαντ στη Δημοκρατία του Τσαντ στην Αφρική. Εκεί πωλείται σαν αποξηραμένο είδος ψωμιού και ονομάζεται "dihe".
Για την καλλιέργεια του προς μαζική παραγωγή εδώ και είκοσι χρόνια χρησιμοποιούνται μεγάλες δεξαμενές αλλά και συγκεντρώσεις σε φυσικές λίμνες. Η σημερινή παγκόσμια παραγωγή ξεπερνά τους 3000 τόνους.
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
 
Μπορεί να καταναλωθεί και ως πρόσθετο σε διάφορα είδη τροφίμων (ζυμαρικά, γαλακτοκομικά, χυμού κλπ) αλλά μπορέι να χρησιμοποιηθεί και ως άριστη ζωοτροφή, ως τροφή σε υδατοκαλλιέργειες, ως πρώτη ύλη για την παραγωγή χρωστικών τροφών και καλλυντικών, για φθορίζοντες δείκτες σε ιατρικά τεστ καθώς και για την παραγωγή ενζύμων στην Μοριακή Γενετική..
Είναι ασφαλέστατο διατροφικό προιόν και αυτό έχει αποδειχθεί τόσο από εκτενείες τοξικολογικές μελέτες όσο και από την μακροχρόνια κατανάλωσή της ανα τους αιώνες.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ-ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

 
Αυτές οφεόλονται στις δύο κύριες ουσίες που συγκεντρώνη η Σπιρουλίνα την ΦΥΚΟΚΥΑΝΙΝΗ και την ΣΠΙΡΟΥΛΑΝΗ.
Η φυκοκυανίνη είναι η κυριότερη πρωτείνη της σπιρουλίνας. Είναι μία φυκομπιλιποπρωτείνη επειδή περιέχει μία κυανή χρωστική, το τετραπυρρολικό χρωμοφόρο κυανομπιλίνη, στο οποίο οφείλεται το βαθύ κυανούν χρώμα της πρωτείνης αυτής. Συμμετέχει στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης μαζι με την φυκομπιλιποπρωτείνη αλλοφυκοκυανίνη και τη χρωστική χλωροφύλλη.
Η σπειρουλάνη είναι ένας θειικός πολυσακχαρίτης μεγάλου Μοριακού βάρους και αποτελείται από απλά σάκχαρα, παράγωγα της ραμνόζης, ξυλόζης καθώς και ουρονικά οξέα.

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
 
Τα κύρια αντιοξειδωτικά συστατικά είναι η φυκοκυανίνη, σπειρουλάνη, το β-καροτένιο, και ορισμένες πολυφαινόλες.
In vitro έχει αποδειχθεί ότι η φυκοκυανίνη δεσμέυει τις πολύ δραστικές ρίζες του υδροξυλίου και υπεροξειδίου, καθώς και τα δραστικά υπεροξυνιτρώδη ιόντα. παρεμποδίζει την οξείδωση λιπιδίων καθώς και εκλεκτικά τη δράση του ενζύμου κυκλοοξυγενάση-2 COX-2, το οποίο είναι υπεύθυνο για διάφορες φλεγμονώδεις καταστάσεις και υπερεκφράζεται σε διάφορους τύπους καρκίνου.
Η σπιρουλάνη δεσμεύει ρίζες υδροξυλίου και λιπιδίων καθώς και άλλες ελεύθερες ρίζες.

ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

 
Έρευνες σε ανθρώπινα κύτταρα αλλά και σε ανθρώπους έδειξαν ότι η κατανάλωση 1γρ σπειρουλίνας την ημέρα προκαλεί πλήρη εξάλειψη βλαβών λευκοπλακίας (προκαρκινική βλάβη βλεννογόνου του στόματος). Η φυκοκυανίνη επάγει απόπτωση (κυτταρικό θάνατο) ανθρώπινων κυττάρων λευχαιμίας, ενώ η σπειρουλάνη μειώνει την μεταστατικότητα στον πνέυμονα κυττάρων μελανώματος. Παράλληλα εκχύλισμα πολυφαινολών σπιρουλίνας αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό ανθρώπινων κυττάρων ηπαττώματος (όγκος ήπατος).
Πρόσφατα άρχισε να δοκιμάζεται η χρήση της χρωστικής φυκομπιλίνης για τη στοχευμένη δημιουργία ελεύθερων ριζών, μετά από διέγερσή της με φωτεινή ακτινοβολία με σκοπό την καταστροφή καρκινικών όγκων (φωτοδυναμική θεραπεία)
ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS
 
Η πλέον ενδιαφέρουσα ιδιότητα της σπιρουλίνας και ιδιαίτερα της σπιρουλάνης είναι η ικανότητά της να παρεμποδίζουν την ανάπτυξη του ιού HIV-1, καθώς και άλλων ιών.Μελέτες σε ανθρώπους έδειξαν ότι η κατανάλωση 5γρ σπειρουλίνας την ημέρα αυξάνει το επίπεδο IgE στο σίελο ανθρώπων, ενώ κανονικοποιεί τα επίπεδα IgE στο αίμα (μείωση αλλεργικών αντιδράσεων).Παράλληλα προστατεύει έναντι της αλλεργικής ρινίτιδας. Η κατανάλωση σπειρουλάνης οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων IFNγ.Επίσης και τα επίπεδα της IL1 και του νεκρωτικού παράγοντα των όγκωνTNFα στα ανθρώπινα κύτταρα Τ.

ΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΩΝ
 
Λόγω των ανωτέρω ιδιοτήτων που εκτέθηκαν, η σπιρουλίνα προσέλκυσε την προσοχή των ερευνητών της NASA για κάποιο υποκατάστατο της υψηλής απαιτήσεων διατροφής των αστροναυτών, κατά τις μακροχρόνιες παραμονές τους στους διαστημικούς σταθμούς.
H NASA ακόμη μαζί με άλλες συνεργαζόμενες Εθνικές Διαστημικές Υπηρεσίες, σχεδιάζει ένα "Ελεγχόμενο Οικολογικό Σύστημα Υποστήριξης Ζωής" το οποίο θα παρέχει οξυγόνο και τροφή στους αστροναύτες και θα ανακυκλώνει τα απόβλητα, ανθρώπινα και μη, με τη βοήθεια διαφόρων βακτηρίων, κατά την διάρκεια των διαπλανητικών ταξιδίων.
Ενα παρόμοιο Ευρωπαικό πρόγραμμα ονομάζεται MELISSA και υποστηρίζεται από την Ευρωπαική Υπηρεσία Διαστήματος (ESA). Στο σύστημα αυτό υποστήριξης της ζωής προβλέπεται η ανάπτυξη μικροοργανισμών και η σπιρουλίνα έχει τον κεντρικό ρόλο στην όλη διαδικασία.
Η ΣΠΙΡΟΥΛΙΝΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
 
Για τη σπιρουλίνα της περιοχής Νιγρίτας Σερρών να πούμε εν συντομία ότι η ιδέα της παραγωγής ξεκίνησε το 1992 έπειτα από 10ετη έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα του τμήματος Γεωλογίας-Γεωθερμίας και του Ινστιτούτου Γεωμεταλλευτικών Ερευνών. ο καθηγητής του Αριστ.Παν.Θεσσαλονίκης Δρ.Μιχαήλ Φύτικας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω περιοχή είναι όχι μόνον ιδανική για την παραγωγή σπιρουλίνας, αλλά αποτελεί και την μοναδική περιοχή της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης που συνδυάζει αρμονικά τις παραμέτρους καλλιέργειας του κυανοπράσινου φύκους.
Πηγές: www.farmakopoios.blogspot.gr (Athanassios Ghikas)