-----------------------------
Τι είναι ο μεταβολισμός και γιατί πρέπει να τον παρακολουθούμε με σχολαστικότητα;

Όλοι οι οργανισμοί, ανάμεσά τους και ο ανθρώπινος, για να διατηρηθούν στη ζωή και να επιτελέσουν τις διάφορες λειτουργίες τους μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια.

Αυτή η διαδικασία, με τη βοήθεια του οξυγόνου, γίνεται μέσα στα κύτταρα, δηλαδή σε κάποια οργανίδια που ονομάζονται μιτοχόνδρια και τα οποία αποτελούν στην ουσία το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Εκτός όμως από την ενέργεια παράγονται και κάποιες άλλες ουσίες, οι "ελεύθερες ρίζες οξυγόνου" (ΕΡΟ) που κατά κάποιο τρόπο είναι τα "καυσαέρια" αυτών των δραστηριοτήτων του οργανισμού μας και οι οποίες είναι ιδιαίτερα τοξικές αν συγκεντρωθούν σε μεγάλες ποσότητες στο σώμα μας.

Ο οργανισμός μας, προσπαθεί μέσω των αντιοξειδωτικών ουσιών, δηλαδή της φυσικής άμυνας που διαθέτει να απομακρύνει αυτά τα τοξικά κατάλοιπα.

Αν όμως ο οργανισμός δεν τα καταφέρει τότε οι ΕΡΟ καταστρέφουν, "κομματιάζουν" τα κύτταρά μας με αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών και παθολογικών καταστάσεων.

Υποστηρίζεται ότι αν ήταν δυνατό αμέσως μετά τη δημιουργία τους να αφαιρούνται από τον οργανισμό οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου δεν θα αρρωσταίναμε ούτε θα γερνούσαμε σχεδόν ποτέ.

Από τα παραπάνω προκύπτει ένα βασικό ερώτημα:

-Πως μπορούμε να παρακολουθούμε και να προστατεύουμε το μεταβολισμό μας ώστε να αποφεύγουμε ή να αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά τις ασθένειες και τις υπόλοιπες δυσάρεστες καταστάσεις;

Απάντηση

Καταρχάς πρέπει να εκτιμηθεί εργαστηριακά με αιματολογικές εξετάσεις

1) ο αριθμός των τοξικών κατάλοιπων δηλαδή των ελεύθερων ριζών οξυγόνου (dROMs) και

2) το επίπεδο της άμυνας του οργανισμού δηλαδή των αντιοξειδωτικών ουσιών (BAP).

Στη συνέχεια έχοντας σαν βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων πρέπει να γίνεται η ταυτοποίηση του μεταβολικού προφίλ του εξεταζόμενου.

Μέσω των εξετάσεων, συνήθως βελτιώνονται εξαιρετικά πρώτον οι συνθήκες αντιμετώπισης των ασθενειών που ήδη έχουν εκδηλωθεί στον κάθε άνθρωπο και δεύτερον οι συνθήκες πρόληψης πολλών παθολογικών καταστάσεων.

Οι εξετάσεις αυτές, η ερμηνεία τους και η επακόλουθη καθοδήγηση πρέπει, σύμφωνα με τα παραπάνω, να γίνονται σε όλες τις ηλικίες τόσο στα παιδιά όσο και στους μεγάλους.

Ένα παράδειγμα που δείχνει χαρακτηριστικά τι σημαίνει η οξείδωση για το μεταβολισμό είναι αυτό με το μήλο: όταν αφήνουμε ένα καθαρισμένο μήλο για λίγη ώρα εκτεθειμένο στον αέρα τότε αυτό ‘’μαυρίζει’’ επειδή ‘’καταστρέφεται’’ από το οξυγόνο, δηλαδή τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (ΕΡΟ).

Το ίδιο συμβαίνει σε κάθε κύτταρο του ανθρώπινου οργανισμού που ‘’βομβαρδίζεται’’ καθημερινά με περισσότερες από 10.000 ΕΡΟ. Αυτή είναι λοιπόν η οξείδωση.

Τα στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο "Μεταβολισμός και Οξείδωση, ένα από τα μυστικά της ζωής", Δρ Δημήτριος Ζ. Ψυρρόπουλος (τηλ: 6944-372-956), Εκδόσεις Copy City, Θεσσαλονίκη, 2012.

Στη σύγχρονη Ιατρική Μονάδα Μελέτης Μεταβολισμού και Οξείδωσης - MUMS παρακολουθείται ο μεταβολισμός και προσφέρεται πλήρης κάλυψη με οδηγίες και θεραπευτική – διατροφική καθοδήγηση (Θεσσαλονίκη, Κλεάνθους 16, τηλεφωνικό κέντρο επικοινωνίας – πληροφοριών - ραντεβού 2310 94 40 50).

Σε ‘’δύσκολες’’ περιπτώσεις διερευνάται και ο μοριακός μεταβολισμός των τριών βασικών συστατικών όλων των οργανισμών δηλαδή των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπιδίων (proteomics, glycomics, lipidomics).

Πληροφορίες:

-2310 94 40 50
-6983 85 78 23
-www.kardiologika.blogspot.com
-www.medecinalnature.blogspot.com
-www.mus-metabolism.blogspot.com
-e-mail:
metabolism.mums@gmail.com

Πέμπτη, 25 Οκτωβρίου 2012

Πέρασα τα 60: Τι ... τρώω ...;

Ζαγκανίκα Σοφία, MD
Η διατροφή στην τρίτη ηλικία

Συστάσεις για βελτιωμένη υγεία μετά τα 60
Μετά την ηλικία των 60, ορατές είναι πολλές βιολογικές αλλαγές του ανθρώπινου οργανισμού και τα αποτελέσματα της μειωμένης φυσικής του απόδοσης είναι αισθητά. Το 80% των ατόμων έχουν μία ή περισσότερες ασθένειες που θα μπορούσαν να βελτιωθούν με την κατάλληλη διατροφή, ενώ σύμφωνα με μελέτες οι μισοί από αυτούς χρειάζονται κλινική διατροφική παρέμβαση.
Οι μεταβολές αυτές σχετίζονται με μειωμένη μυϊκή μάζα (σαρκοπενία), με αλλαγές στην νευρολογική και εγκεφαλική λειτουργία, στο καρδιαγγειακό σύστημα, μείωση της νεφρικής λειτουργίας και γενικότερα μια επίπτωση  στο μεταβολισμό του οργανισμού. Η ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων επηρεάζεται, ενώ συχνά συναντάται ανορεξία, κατάθλιψη και άνοια (Αλτσχάιμερ).
Η σχέση της διατροφής με τις διεργασίες της γήρανσης και την υγεία των ηλικιωμένων είναι πλέον αδιαμφισβήτητη.
Η διατροφή των ατόμων ηλικίας άνω των 60 θα πρέπει να διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
Μείωση της πρόσληψης τροφίμων πλούσιων σε θερμίδες, όπως η ζάχαρη, τα γλυκά, τα λιπαρά, για να αποφευχθεί η αύξηση του βάρους. Είναι γνωστό ότι μετά την ηλικία των 30 ετών ο βασικός μεταβολισμός του ανθρώπου σταδιακά μειώνεται. Στην ηλικία των 60, μετά και την εμμηνόπαυση των γυναικών, βλέπουμε έντονες και τις αλλαγές στην σύσταση του σώματος, ενώ οι ενεργειακές ανάγκες των ατόμων είναι ιδιαίτερα μειωμένες.
Επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών καθημερινά, για αποφυγή εμφάνισης σαρκοπενίας. Παρατηρείται συχνά μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών από αυτά τα άτομα, λόγω της απώλειας της γεύσης και των δοντιών. Καλές πηγές πρωτεϊνών αποτελούν τα ψάρια, τα πουλερικά, το ασπράδι αυγού και βέβαια το κόκκινο κρέας, που συνίσταται σε περιορισμένη μηνιαία κατανάλωση, ενώ τα όσπρια είναι μία ιδανική πηγή φυτικών πρωτεϊνών.
Ενίσχυση του διαιτολογίου με ασβέστιο και βέβαια με βιταμίνη D, απαραίτητη για την απορρόφηση ασβεστίου. Η έλλειψη βιταμίνης D και ασβεστίου οδηγεί σε μείωση της οστικής μάζας και αύξηση της πιθανότητας κατάγματος. Τη βιταμίνη D την βρίσκουμε στο συκώτι, στα ψάρια και στα γαλακτοκομικά. Οι κύριες πηγές ασβεστίου είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα τυριά, αλλά και το μπρόκολο, το ταχίνι και τα κονσερβοποιημένα ψάρια, αποτελούν εναλλακτικές πηγές ασβεστίου για τα άτομα που εμφανίζουν δυσανεξία στη λακτόζη.
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την πρόληψη και αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας που συχνά παρουσιάζουν τα άτομα αυτής της ηλικιακής ομάδας. Οι κύριες πηγές σιδήρου είναι το συκώτι και το κόκκινο κρέας, ενώ το σπανάκι, οι φακές και οι ξηροί καρποί είναι φυτικές πηγές, που διακρίνονται για την μειωμένη περιεκτικότητά τους σε κορεσμένο λίπος.
Το σπανάκι, τα σκούρα πράσινα λαχανικά, τα ρεβίθια και το μπρόκολο είναι πηγές φυλλικού οξέος, απαραίτητου για την επιβράδυνση της γήρανσης των κυττάρων.
Η απουσία βιταμίνης Β12 σχετίζεται με νευρολογικές διαταραχές (πχ. Νόσος Alzheimer) και τη βρίσκουμε σε τρόφιμα ζωικής προελεύσεως όπως το κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Η βιταμίνη Β6 είναι αναγκαία στον οργανισμό για τις κυτταρικές λειτουργίες και το νευρολογικό σύστημα. Καλό είναι να καταναλώνονται τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β6, όπως τα ψάρια, τα πουλερικά, η σόγια, τα δημητριακά, ο αρακάς, οι ξηροί καρποί και η μπανάνα.
Μετά την ηλικία των 60 μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά μειωμένο αίσθημα δίψας, επειδή τα αγγεία σκληραίνουν και δεν εκδηλώνουν σήματα κινδύνου αφυδάτωσης. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η πρόσληψη νερού, χωρίς να υπάρχει έντονη δίψα. Αφεψήματα, χυμοί φρούτων και ατόφια φρούτα και λαχανικά συμβάλλουν στην ενυδάτωση του οργανισμού.
Μετρίαση της κατανάλωσης επιτραπέζιου αλατιού και αποφυγή της κατανάλωσης αλμυρών τροφίμων (π.χ. τυριά, τσιπς, πίτες), συμβάλλουν στην πρόληψη εμφάνισης υπέρτασης.
Αντικατάσταση του άλατος, ενισχύοντας τη γεύση των πιάτων, με ποικιλία μπαχαρικών και μυρωδικών.
Αύξηση της πρόσληψης διάφορων αντιοξειδωτικών ουσιών και βιταμινών (A, E, C) για ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, της όρασης, της καλής εμφάνισης του δέρματος. Η κύρια πηγή βιταμίνης E στη μεσογειακή διατροφή είναι το ελαιόλαδο, ενώ όλες τις συναντάμε σε αφθονία στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
Συνοψίζοντας, η διατροφή των ατόμων ηλικίας άνω των 60, δηλαδή ατόμων που μπαίνουν στην τρίτη ηλικία θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ισορροπημένη και προσεγμένη. Σύμφωνα με τα παραπάνω θα πρέπει να ακολουθείται το μεσογειακό πρότυπο διατροφής και να χαρακτηρίζεται από ποικιλία εποχιακών τροφίμων. Αυτό πρέπει να εφαρμόζεται με συστηματικότητα γιατί είναι ο μοναδικός τρόπος να αντιμετωπισθεί η οξείδωση δηλαδή η γήρανση του οργανισμού που οφείλεται κυρίως στην αύξηση των ελεύθερων ριζών οξυγόνου
ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
-Έλεγχος του μεταβολισμού σε ειδικά κέντρα *  [π.χ. μέτρηση των επιπέδων των ελεύθερων ριζών οξυγόνου και αντιοξειδωτικών ουσιών, ταυτοποίηση της δυνανεξίας ή αλλεργίας στα βασικά συστατικά των τροφών (λιπίδια, πρωτείνες, υδατάνθρακες κ.α.), καθορισμός της επιμέρους σύστασης των λιπιδίων με τη βοήθεια της μοριακής βιολογίας (lipidomics ή lipidoms), εκτίμηση του βασικού μεταβολισμού και των υπόλοιπων παραμέτρων, μέτρηση των επιπέδων του σωματικού βάρους (π.χ. παχυσαρκία)].
-Ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων

-Διατήρηση υγιούς βάρους με διατροφή και άσκηση - Τα παχύσαρκα άτομα και τα άτομα που δεν γυμνάζονται έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν Alzheimer

-Περιορισμός τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά οξέα και χοληστερόλη

-Υιοθέτηση της Μεσογειακής και κυρίως της κρητικής δίαιτας

-Αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου όπως η παχυσαρκία, η υπερχοληστερολαιμία, ο διαβήτης, η υπέρταση και το κάπνισμα.

* Μονάδα Μελέτης Μεταβολισμού - MUMS
   Κλεάνθους 16 - Περιοχή Ιπποκράτειου Νοσοκομείου
   Τηλεφωνικό κέντρο: 2310 94 40 50
   http://mus-metabolism.blogspot.gr/

 
Πηγή: www.kardiologika.blogspot.gr (Δρ Δημήτριος Ψυρρόπουλος)